W zależności od producenta, niektóre produkty są fortyfikowane również w żelazo czy witaminę B12, w celu zapobiegania ich niedoborom u osób na diecie wegańskiej. Informację o dodatkach w napojach roślinnych znajdziemy w liście składników danego produktu. Porównanie wartości odżywczych poszczególnych rodzajów mleka: Do ziół na zmniejszenie apetytu zalicza się także: kruszynę, kolendrę, pokrzywę oraz liście malin. Na poskromienie apetytu poleca się także cykorię, miętę pieprzową oraz rozmaryn lekarski. Należy pamiętać, że tabletki hamujące apetyt są rozwiązaniem tymczasowym – działają jedynie kilka tygodni. w serniku. Aby ciasto było miękkie i miękkie, zamiast masła lepiej dodać śmietanę lub niskotłuszczową śmietanę. Dzięki temu sernik będzie nie tylko smaczny, ale i zdrowy. Aby uzyskać kruchość, zamiast masła dodaj twarożek. Efekt będzie taki sam, ale pieczenie stanie się mniej kaloryczne. Można go znaleźć w roślinach strączkowych, niektórych zbożach (np. bulgur, kuskus, kasza manna), grzybach, orzechach, szpinaku, kapuście. Można z powodzeniem wprowadzać wegańskie produkty do diety wegetariańskiej i cieszyć się dobrym samopoczuciem i zdrowiem. Wegańskie produkty w diecie wegetariańskiej – owoce i warzywa 07 Dieta bezglutenowa - czym zastąpić gluten? Na celiakię choruje około 1-2 proc populacji. Z kolei nietolerancja glutenu to problem, który dotyczyć może nawet 6 proc. populacji. W obu przypadkach wyjście jest tylko jedno. Ani choroby, ani nietolerancji nie można obecnie trwale wyleczyć. Po tym czasie opłucz owoce i włóż do drugiego roztworu. Zamiast octu można użyć kwasku cytrynowego – 3 łyżki kwasku na litr wody. Roztwór zasadowy do mycia truskawek: przygotuj litr zimnej wody i rozpuść w nim łyżkę stołową sody oczyszczonej. Wrzuć do roztworu truskawki i pozostaw je w kąpieli na kolejne 5 minut. . Fot: Jasmina007 / Maluchy często mają problem z jedzeniem zdrowych posiłków i z większą chęcią zjedzą kawałek ciasta, czekolady czy chipsów niż kawałek świeżej papryki. Oto kilka pomysłów na smaczne i zdrowe przekąski, nie tylko dla dzieci! Zachowanie odpowiednio zbilansowanej diety u dzieci jest wyjątkowo ważne. Do prawidłowego rozwoju organizmu dziecka, potrzeba jest odpowiednia ilość składników odżywczych, które dostarczane są wraz z pożywieniem. Niestety niewielu rodziców o to dba i podaje dziecku słodką przekąskę. Na szczęście można ją zastąpić czymś nie tylko równie smacznym, ale przede wszystkim zdrowym. Zdrowe przekąski jako sposób na jedzenie warzyw Wiele dzieci niechętnie sięga po warzywa. Często zostają niedojedzone na talerzu, a przecież są świetnym źródłem witamin i składników mineralnych. Warzywa i owoce w codziennej diecie dziecka mogą być wprowadzone już nawet od 7 miesiąca życia. To przyzwyczaja malucha do smaku warzyw oraz uczy zdrowych nawyków żywieniowych. Zdrowe przekąski zaspokoją głód między lekcjami, są świetne jako podwieczorek oraz są wspaniałym zamiennikiem batoników, ciasteczek, chipsów i innych niezdrowych przekąsek. Przekąski i potrawy na bazie warzyw, owoców i innych wartościowych odżywczo produktów to źródło witamin i minerałów, które są potrzebne do prawidłowego rozwoju organizmu. Koktajle Wszelkie koktajle, smoothies, musy z owoców lub połączenie owoców i warzyw są świetnym pomysłem na drugie śniadanie lub jako przekąska między posiłkami. Koktajle mogą być mieszanką ulubionych owoców dziecka z dodatkiem pełnego mleka, jogurtu naturalnego, maślanki, a nawet wody. Nie bój się dodawać warzyw, np. szpinak, jarmuż czy ogórek. Z dodatkiem słodkich owoców są niewyczuwalne, a dostarczają cennych składników odżywczych. Dodatek produktów mlecznych będzie źródłem niezbędnego białka, wapnia oraz witaminy D. Dodatek otrębów czy płatków owianych wzbogaci koktajl o minerały i błonnik. Dlaczego dzieci tak chętnie jedzą słodkie przekąski? Dowiesz się tego z filmu: Zobacz film: Dlaczego dzieci sięgają po słodkie przekąski? Źródło: 36,6 Smoothie z jagodami lub borówkami ½ szklanki jagód lub borówek Kiwi Mały banan Pół awokado ½ szklanki mleka, kefiru lub wody Koktajl ze szpinakiem 2 pomarańcze 1/2 banana ½ szklanki szpinaku ½ szklanki wody Koktajl z jarmużem 1 szklanka jarmużu 1 jabłko ½ banana Sok z całej cytryny 1 łyżka siemienia lnianego 1-2 szklanki wody Miód do smaku Wszystkie składniki do koktajli należy zblendować lub zmiksować. Orzechy i suszone owoce Orzechy oraz suszone owoce świetnie, np. orzechy włoskie, migdały czy suszone morele sprawdzą się, jako przekąska lub dodatek do jogurtu z owocami, owsianek, ciasteczek czy sałatek. Orzechy są bardzo dobrym źródłem wielu składników odżywczych, np. magnez, potas, wapń czy niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które wspierają, min. pracę mózgu. Suszone owoce zawierają sporo cukru, dlatego należy uważać z ich ilością, jednak dzięki temu świetnie zaspokoją apetyt na słodkie. Świeże owoce i warzywa Pokrojone w słupki warzywa, np. marchewka, świeży ogórek, papryka lub por, podaj z dodatkiem sosu ziołowego na bazie jogurtu naturalnego lub greckiego, z hummusem lub innym ulubionym sosem dziecka. Taka forma podania warzyw może być ciekawsza dla dziecka, a sosy zachęcają do chrupania świeżych warzyw. Pokrojone jabłka, banany, truskawki lub inne sezonowe owoce posmarowane dobrej jakości masłem orzechowym z pewnością zaspokoją ochotę na słodkiego batonika. Czy kupujesz dziecku słodycze ulegając jego prośbom? Dip oliwkowy ½ szklanki zielonych oliwek 2 łyżki oliwy z oliwek Ok. 5 listków świeżej bazylii 1 ząbek czosnku 2 łyżki jogurtu greckiego Wszystkie składniki należy zblendować na gładką masę i schłodzić przed podaniem. Sos tzatziki 1 duży ogórek Ok. 5 łyżek jogurtu naturalnego lub greckiego Ząbek czosnku Sól i pieprz do smaku Ogórka zetrzeć na grubych oczkach tarki, posolić i odstawić na pół godziny, aby ogórek pozbył się wody. Wodę odsączyć, dodać jogurt, przeciśnięty przez praskę czosnek, dodać pieprzu i dokładnie wymieszać. Czy dzieci powinny jeść słodycze? Dowiesz się tego z filmu: Zobacz film: Czy dziecko powinno jeść słodycze? Źródło: Dzień Dobry TVN Dip jogurtowy Ok. 350g jogurtu naturalnego lub greckiego Pęczek koperku Ząbek czosnku Sól i pieprz Koperek i czosnek drobno posiekać i dodać do jogurtu. Doprawić solą i pieprzem wedle uznania. Ciasteczka owsiane Wszelkie domowej roboty ciasteczka i inne wypieki, zawsze będą lepsze niż słodycze zakupione w sklepie. Owsiane ciasteczka są szybkie w przygotowaniu, przepyszne i w dodatku zdrowe. Produkty zbożowe, np. płatki górskie, owsiane, pszenne z dodatkiem suszonych owoców, wiórek kokosowych czy kakao sprawdzają się świetnie, jako słodka, syta i zdrowa przekąska. Będą źródłem błonnika, który wspiera pracę układu pokarmowego oraz pomaga w usuwaniu zanieczyszczeń z organizmu. Ciasteczka owsiane z orzechami ½ szklanki drobnych płatków owsianych ½ szklanki mąki ½ szklanki drobno posiekanych orzechów włoskich ½ kostki masła ¼ szklanki mleka ¼ szklanki cukru lub 3 łyżki miodu Masło rozpuścić w mleku na małym ogniu. Płatki wymieszać razem z mąką. Do ciepłego mleka z masłem dodać cukier, poczekać aż się rozpuści, a następnie wsypać płatki połączone z mąką, wymieszać. Na blasze wyłożyć papier do pieczenia. Z masy uformować płaskie ciasteczka i ułożyć na papierze. Piec przez około 20 minut w temperaturze 170°C. Z tego artykułu dowiesz się czym polega dieta eliminacyjna?Czym zastąpić mleko?Jakie są zamienniki masła?Czym zastąpić jajka?Co jeść na diecie bezglutenowej?Co jeść zamiast mięsa?Na czym polega dieta eliminacyjna?Alergia pokarmowa czy nietolerancja to dwa określenia oznaczające niepożądaną a nawet toksyczną reakcję organizmu na spożyty pokarm. Oba terminy charakteryzuje odmienne mechanizmy działania jednak odpowiedź organizmu może być podobna. Objawy mogą wystąpić zaraz po spożyciu pokarmu (wówczas najczęściej jest to pokrzywka, biegunka, wymioty) lub nawet kilkanaście godzin od spożycia określonego pokarmu (zespół jelita nadwrażliwego, nieżyt nosa, bóle głowy, zmęczenie i inne). Co wówczas zrobić? Gdy badania wskażą jednoznaczne wyniki lekarz prawdopodobnie zaleci Tobie dietę eliminacyjną. Jest to czasowe wykluczenie szkodliwego produktu z naszej diety. dietę tę możesz stosować przez wskazany okres czasu np. 4-8 tygodni (gdyż Twoja tolerancja na produkt może znów powrócić) lub nawet całe życie. Wykluczamy czasem żywność z własnych przekonać. Z diety najczęściej eliminujemy: mleko (nietolerancja laktozy czy alergia na białko mleka), gluten, jaja, pszenicę czy mięso. Jednak czym je zastąpić?Czym zastąpić mleko?Kraina mlekiem i miodem płynącaMleko – dla niemowląt podstawowy składnik do rozwoju, dla nas często niezastąpiony dodatek do płatków czy kawy. Niezwykle ważne źródło białka, wapnia, fosforu witaminy A czy z grupy w czystej postaci oraz pod postacią produktów mlecznych (ser, kefir, maślanka, jogurt, śmietana, masło) rozpozna każda z nas . Gdzie jednak jeszcze znajduje się ten składnik? Mleko możesz znaleźć w produktach takich jak kremy, ciasta, lody, pizza, majonez, czekolada, kiełbasa czy mięsa przetwarzane a także w wielu gotowych posiłkach czy produktach. Tutaj złotą zasadą będzie dla Ciebie czytanie etykiet. Na co zamienić?Mleko ryżowe, owsiane, sojowe, kokosowe, ziemniaczane, orkiszowe – zamienników jest mnóstwo. Dla szczęściarzy polecam także mleko kozie czy owcze – jednak uwaga – gdy reagujemy alergicznie na mleko krowie z dużym prawdopodobieństwem rozwiniemy taką reakcję na mleka tego są zamienniki masła?Uwielbiasz masło – nic prostszego – alternatywą może być masło o egzotycznej nazwie tahini (masło z nasion sezamu) czy oleje roślinne (słonecznikowy, rzepakowy, z nasion wiesiołka i inne).Serki możesz zamienić tofu, a jogurty sojowymi odpowiednikami. Proste?Prócz białka ważnym składnikiem jest także wapń. Łatwo przyswajalny wapń znajdziesz w konserwach rybnych z kośćcem jak sardynki, śledzie czy szprotki (nawet 500mg wapnia/100g produktu gdzie mleko to 120mg wapnia/100mL). Gorzej przyswajany ale również występujący w dużej ilości jest wapń z maku czy sezamu (uwaga – 1000mg/ 100g – ważne by nasiona przemielić w celu zwiększenia przyswajalności), melasa z karobu (jedna łyżka to prawie ½ naszego zapotrzebowania dziennego = ok. 500mg !), ziarna amarantusa (230mg/100g). Jakby chciała się skusić to polecam także wodorosty (ok. 200mg/100g) oraz nasiona słonecznika czy lnu (150-200mg/100g) rośliny strączkowe (50-200mg/100g), orzechy (80-180mg/100g) suszone owoce np. figi (70-200 mg), zielone warzywa (natka pietruszki brokuły, jarmuż – 50-180mg/ 100g) Pamiętaj! Mocna herbata, kawa, środki antykoncepcyjne, uspokajające czy inne leki oraz nadmiar soli i cukru w diecie mogą zaburzać wchłanianie zastąpić jajka?Cudowne jajka Najczęściej eliminacja jajek łączy się z alergią na białka jajka kurzego. Gdzie je znajdziemy? – w naleśnikach, makaronach, ciastach, chlebie, deserach, majonezie, sosach, puddingach, gotowych produktach (na etykietach oznaczone jako : jajo w proszku, białko jaja, albumina, suszone jajo) Czym zastąpić? Jajko to ważne źródło białka. 2 jajka stanowią jedną porcję produktu białkowego, które można zastąpić 120g chudej ryby jak morszczuk, mintaj czy 100g tłustej ryby jak łosoś , 100g mięsa (kurczak, cielęcina, indyk, młoda wołowina) czy 80g szynki czy 40g suchych nasion strączkowy (fasola, groch, soczewica)Wypieki: częstym problemem jest zastąpienie wiążących właściwości jaja w wypiekach czy potrawach. 1 jajo możesz zastąpić namoczonym siemieniem lniany (1,5 łyżki), rozgniecionym bananem (1/2 sztuki), mąką sojową/owsianą połączoną z wodą (2-3łyżek + woda) czy jogurtem sojowym (1/2 kubka) – uwierz – możliwości jest wiele. Co jeść na diecie bezglutenowej?Glutenowe szaleństwoJeśli nie możesz jeść glutenu wiesz dokładnie jakie potrafi to być na początku uciążliwe. Jeśli możesz – jesteś szczęściarzem. Ostatnio prasę bombardują informacje o odchudzających zaletach diety bezglutenowe czy bezpszenicznej oraz o prawdopodobnej „reakcji alergicznej” dużej liczby populacji na produkty dajmy się jednak zwariować – jeśli nie zauważysz u siebie objawów nie popadaj w skrajność. Gdzie jednak występuje gluten? W nasionach zbóż jak orkisz, jęczmień, owies (zanieczyszczony), pszenica, żyto, ryż dziki a także we wszystkich produktach których składnikami są te nasiona. Jakie alternatywy? Oczywiście wszystkie produkty oznaczone jako bezglutenowe (przekreślony kłos). Jednak każdy kto spróbował chleba bezglutenowego będzie wolał upiec go samemu wykorzystując inne mąki jak np. mąkę chleba świętojańskiego, sojową, ziemniaczaną, z ciecierzycy, migdałową, amarantu sową, kukurydzianą czy inną. Zapewne znasz jeszcze inne które możesz wykorzystać to kukurydza, ryż , sorgo, gryka kasztan, proso, amarant czy coraz popularniejsza quinoa (komosa ryżowa).Co jeść zamiast mięsa?Wegetariański reżim Mięso jest dla wielu niezastąpionym produktem. Stanowi pokaźne źródło wysokowartościowego białka, żelaza, cynku czy witamin z grup zamienniki posłużyć mogą oczywiście (jeśli to możliwe) mięsa ryb, ale także np. skorupiaków. Wedle wcześniejszej proporcji 100g mięsa można zastąpić także przez około 110g krewetek tygrysich (ok. 10 sztuk), 120g krewetek koktajlowych (ok. szklanki), 110g małż czy 12 ostryg. Oczywiście alternatywą dla Ciebie mogą tutaj być wszelkie rośliny strączkowe jak soja, soczewica, fasola, ciecierzyca czy myślimy o odpowiednim poziomie żelaza pamiętajmy że najlepszym źródłem są produkty mięsne – najwięcej ma krew wieprzowa ok. 40mg/100g produktu, wątróbka wieprzowa ok 18mg/100g czy z kurczaka 9,5mg/100g Jednak znajdziemy go także w innych produktach (jest jednak gorzej przyswajalny) : pełne ziarna zbóż ( kasze, otręby, zarodki roślinne, płatki owsiane), rośliny strączkowe (4-9mg/100g) pestki np. dyni czy słonecznika( 5-6mg/100g), ziarna sezamu, siemienia lnianego czy maku (6-8mg/100g) , żółtko jaja (1 żółtko 5,4mg) warzywa zielone jak szpinak zielona pietruszka (2-5mg/100g), owoce suszone (3-4mg/100g), kakao (10mg/100g), orzechy (2-3,5mg) czy nawet herbata z pokrzywy (1 napar ok 5mg)Uwaga! Nadmierne spożycie otrębów np. pszennych, wysoki ilości herbaty i kawy zmniejsza wchłanianie, natomiast witamina C (truskawki, cytrusy, porzeczki, brokuły, chrzan, papryka, natka pietruszki, kiszona kapusta) zwiększa jego wchłanianie Najważniejsza rozwagaW momencie eliminacji produktów nagle otwierają nam się oczy na inne dostępne potrawy i produkty. Faktycznie - rynek oferuje ich coraz więcej. Jednak jeśli nie ma wskazań lekarskich doprowadzenia diet eliminacyjnych – nie rób tego. Nie ma sensu narażać siebie na ewentualne niedobory pokarmowe. Skoro możesz jeść wszystko – korzystaj z tego a artykuł ten niech posłuży Tobie jedynie jako ciekawa alternatywa. Jeśli jednak Twoim życiem rządzi np. nietolerancja – nie zapomnij o podanych alternatywach. Przede wszystkim jednak bądź w kontakcie ze swoim lekarzem czy dietetykiem. Przy licznych eliminacjach często niezbędna będzie suplementacja. Dajcie znać w komentarzach czy posiadacie sprawdzone zamienniki produktów uczulających? Może polecacie jakieś przepisy wegetariańskie lub przepisy bezglutenowe? 1. Fasola2. Soczewica3. Napoje gazowane4. Pszenica5. Brokuły i inne warzywa krzyżowe6. Cebula7. Jęczmień8. Żyto9. Produkty mleczne10. Jabłka11. Czosnek12. Słodziki13. PiwoInne sposoby zmniejszenia wzdęćPodsumowanie Czas czytania artykułu: 5 minutWzdęcia mają miejsce, gdy po jedzeniu brzuch jest spuchnięty lub powiększony. Jest to zwykle spowodowane gazem lub innymi problemami trawiennymi. Wzdęcia są bardzo częste. Około 16–30% osób twierdzi, że regularnie ich doświadcza. Chociaż wzdęcia mogą być objawem poważnych schorzeń, zwykle są spowodowane przez jeden z produktów w diecie. Oto 13 produktów, które mogą powodować wzdęcia, wraz z sugestiami, co zamiast nich jeść. 1. Fasola Fasola jest rośliną strączkową. Zawierają duże ilości białka i zdrowych węglowodanów. Fasola jest również bardzo bogata w błonnik, a także kilka witamin i minerałów. Jednak większość ziaren zawiera cukry, które należą do grupy węglowodanów zwanych FODMAP. FODMAP (fermentowalne oligo-, di-, monosacharydy i poliole) są krótko-łańcuchowymi węglowodanami, które unikają trawienia, a następnie są fermentowane przez bakterie jelitowe w okrężnicy. Gaz jest produktem ubocznym tego procesu. Dla zdrowych ludzi FODMAP po prostu dostarczają paliwa dla pożytecznych bakterii trawiennych i nie powinny powodować żadnych problemów. Jednak u osób z zespołem jelita drażliwego podczas procesu fermentacji powstaje inny rodzaj gazu. Może to powodować duży dyskomfort z objawami takimi jak wzdęcia, skurcze i biegunka. Moczenie i kiełkowanie fasoli jest dobrym sposobem na zmniejszenie FODMAP w fasoli. Kilkakrotna zmiana wody używanej do moczenia może również pomóc. Co jeść zamiast tego: Niektóre ziarna są łatwiejsze do trawienia. Fasola pinto i czarna mogą być bardziej strawne, szczególnie po namoczeniu. Możesz również zastąpić fasolę nasionami, mięsem lub komosą ryżową. 2. Soczewica Soczewica to także roślina strączkowa. Zawiera duże ilości białka, błonnika i zdrowych węglowodanów, a także minerałów, takich jak żelazo, miedź i mangan. Ze względu na wysoką zawartość błonnika może powodować wzdęcia u osób wrażliwych. Dotyczy to szczególnie osób, które nie są przyzwyczajone do jedzenia dużej ilości błonnika. Podobnie jak fasola, soczewica również zawiera FODMAP. Cukry te mogą przyczyniać się do nadmiernej produkcji gazu i wzdęć. Jednak namaczanie soczewicy przed zjedzeniem może znacznie ułatwić jej trawienie. Co jeść zamiast niej: Soczewica o jasnym kolorze ma zazwyczaj mniej błonnika niż ciemniejsza, a zatem może powodować mniej wzdęć. 3. Napoje gazowane gazowane napoje to kolejna bardzo częsta przyczyna wzdęć. Napoje te zawierają duże ilości dwutlenku węgla. Kiedy je pijesz, połykasz duże ilości gazu. Część gazu zostaje uwięziona w układzie trawiennym, co może powodować nieprzyjemne wzdęcia, a nawet skurcze. Co pić zamiast nich: Zwykła woda jest zawsze najlepsza. Inne zdrowe alternatywy to kawa czy herbata. 4. Pszenica Pszenica stała się kontrowersyjna w ciągu ostatnich kilku lat, głównie dlatego, że zawiera białko zwane glutenem. Pomimo tego pszenica jest nadal powszechnie spożywana. Jest składnikiem większości pieczywa, makaronów, tortilli i pizzy, a także wypieków, takich jak ciasta, herbatniki, naleśniki i gofry. Dla osób z celiakią lub wrażliwością na gluten pszenica powoduje poważne problemy trawienne. Obejmuje to wzdęcia, gazy, biegunkę i ból brzucha. Pszenica jest również głównym źródłem FODMAP, które mogą powodować problemy trawienne u wielu osób. Co jeść zamiast tego : Istnieje wiele bezglutenowych alternatyw dla pszenicy, takich jak owies, komosa ryżowa, kasza gryczana, mąka migdałowa i mąka kokosowa. 5. Brokuły i inne warzywa krzyżowe Rodzina warzyw krzyżowych obejmuje brokuły, kalafior, kapustę, brukselkę i kilka innych. Są bardzo zdrowe, zawierają wiele niezbędnych składników odżywczych, takich jak błonnik, witamina C, witamina K, żelazo i potas. Jednak zawierają także FODMAP, więc mogą powodować wzdęcia u niektórych osób. Gotowanie warzyw krzyżowych może ułatwić ich trawienie. Co jeść zamiast nich: Istnieje wiele możliwych alternatyw, w tym szpinak, ogórki, sałata, bataty i cukinia. 6. Cebula Cebula to korzenne warzywo o niepowtarzalnym, mocnym smaku. Mimo, że zwykle są spożywane w małych ilościach, cebula jest jednym z głównych źródeł fruktanów w diecie. Są to włókna rozpuszczalne, które mogą powodować wzdęcia. Ponadto niektóre osoby są wrażliwe lub nie tolerują inne związki występujące w cebuli, zwłaszcza w surowej cebuli. Dlatego cebula jest częstą przyczyną wzdęć i innych dolegliwości trawiennych. Gotowanie cebuli może zmniejszyć te efekty trawienne. Co jeść zamiast niej: Spróbuj użyć świeżych ziół lub przypraw jako alternatywa dla cebuli. 7. Jęczmień Jęczmień to powszechnie spożywane ziarno. Jest bardzo pożywny, ponieważ jest bogaty w błonnik i zawiera duże ilości witamin i minerałów, takich jak molibden, mangan i selen. Ze względu na wysoką zawartość błonnika jęczmień pełnoziarnisty może powodować wzdęcia u osób, które nie są przyzwyczajone do spożywania dużej ilości błonnika. Ponadto jęczmień zawiera gluten. Może to powodować problemy dla osób nietolerujących gluten. Co jeść zamiast niego: Rafinowany jęczmień, taki jak jęczmień perłowy, może być lepiej tolerowany. Jęczmień można również zastąpić innymi ziarnami, takimi jak owies, brązowy ryż, komosa ryżowa lub gryka. 8. Żyto Jest bardzo pożywnym ziarnem i stanowi doskonałe źródło błonnika, manganu, fosforu, miedzi i witamin z grupy B. Jednak żyto zawiera także gluten, białko, na które wielu ludzi jest wrażliwych lub go nie toleruje. Ze względu na wysoką zawartość błonnika i glutenu żyto może być główną przyczyną wzdęć u osób wrażliwych. Co jeść zamiast niego: Inne zboża, w tym owies, ryż brązowy, kasza gryczana lub komosa ryżowa. 9. Produkty mleczne Nabiał jest bardzo pożywny, a także jest doskonałym źródłem białka i wapnia. Dostępnych jest wiele produktów mlecznych, w tym mleko, ser, jogurt i masło. Podobno około 75% światowej populacji ludzi nie może rozkładać laktozy, cukru znajdującego się w mleku. Ten stan jest znany jako nietolerancja laktozy. Jeśli nie tolerujesz laktozy, nabiał może powodować u ciebie poważne problemy trawienne. Objawy obejmują wzdęcia, gazy, skurcze i biegunkę. Co jeść zamiast niego: Ludzie, którzy nie tolerują laktozy, mogą czasami tolerować śmietanę i masło lub sfermentowanym nabiał, jak jogurty. Dostępne są również produkty mleczne bez laktozy. Inne alternatywy dla zwykłego mleka to napoje kokosowe, migdałowe, sojowe lub ryżowe. 10. Jabłka Jabłka należą do najpopularniejszych owoców na świecie. Są bogate w błonnik, witaminę C, przeciwutleniacze i zostały powiązane z szeregiem korzyści zdrowotnych. Jednak wiadomo również, że jabłka powodują wzdęcia i inne problemy trawienne u niektórych osób. Sprawca jest fruktoza (która jest FODMAP) i wysoka zawartość błonnika. Fruktoza i błonnik mogą być fermentowane w jelicie grubym i mogą powodować gaz i wzdęcia. Gotowane jabłka są łatwiejsze do strawienia niż świeże. Co jeść zamiast nich: Inne owoce, takie jak banany, jagody, grejpfruty, mandarynki, pomarańcze lub truskawki. 11. Czosnek Czosnek jest niezwykle popularny, zarówno ze względu na smak, jak i jako lekarstwo. Podobnie jak cebula, czosnek zawiera fruktany, które są FODMAP, mogące powodować wzdęcia. Alergia lub nietolerancja innych związków występujących w czosnku jest również dość powszechna, z objawami takimi jak wzdęcia, odbijanie i gazy. Jednak gotowanie czosnku może zmniejszyć te efekty. Co jeść zamiast niego: Spróbuj użyć innych ziół i przypraw do gotowania, takich jak tymianek, natka pietruszki, szczypiorek lub bazylia. 12. Słodziki Słodziki są stosowane w celu zastąpienia cukru w żywności, napojach i gumach do żucia. Grupę tą obejmuje ksylitol, sorbitol i mannitol. Słodziki są również FODMAP. Mają tendencję do powodowania problemów trawiennych, ponieważ docierają do jelita grubego w niezmienionej postaci, gdzie żywią się nimi bakterie jelitowe. Spożywanie dużych ilości słodzików może powodować problemy trawienne, takie jak wzdęcia, gazy i biegunka. Co jeść zamiast nich: Erytrytol jest również słodzikiem, ale łatwiejszym w trawieniu niż te wymienione powyżej. Stewia jest także zdrową alternatywą dla cukru i słodzików. 13. Piwo Prawdopodobnie już wcześniej słyszałeś termin „brzuch piwny”. Dotyczy to nie tylko zwiększonej ilości tłuszczu w brzucha, ale także wzdęć spowodowanych piciem piwa. Piwo to napój gazowany wytwarzany z węglowodanów podlegających fermentacji, takich jak jęczmień, kukurydza, pszenica i ryż, a także drożdże i woda. Dlatego zawiera zarówno gaz (dwutlenek węgla), jak i fermentowane węglowodany, dwie dobrze znane przyczyny wzdęć. Ziarna używane do warzenia piwa często zawierają również gluten. Co pić zamiast niego: Woda jest zawsze najlepszym napojem, ale jeśli szukasz alkoholowych alternatyw, czerwone i białe wino mogą powodować mniejsze wzdęcia. Inne sposoby zmniejszenia wzdęć Wzdęcie są bardzo częstym problemem, ale można je usunąć za pomocą stosunkowo prostych zmian. Istnieje kilka strategii, które mogą pomóc zmniejszyć wzdęcia, opisane w tym artykule . Jeśli masz uporczywe problemy trawienne, możesz rozważyć dietę o niskiej zawartości FODMAP. Może być niezwykle skuteczna, nie tylko na wzdęcia, ale także na inne problemy trawienne. Pamiętaj jednak, aby udać się do lekarza, aby wykluczyć potencjalnie poważny stan zdrowia. Podsumowanie Jeśli masz problemy ze wzdęciami, istnieje prawdopodobieństwo, że winowajcą jest jedzenie z powyższej listy. Biorąc to pod uwagę, nie ma powodu, aby unikać tych wszystkich pokarmów, tylko te, które na pewno powodują problemy u ciebie. Jeśli okaże się, że pewne jedzenie konsekwentnie powoduje wzdęcia, po prostu go unikaj. Żadne jedzenie nie jest warte cierpienia. W ostatnim czasie zauważalna jest tendencja do unikania cukru, poprzez ograniczenie dosładzania czy wyeliminowanie spożywania napojów słodzonych. Jest to trend związany ze zdrowym stylem życia, na który słusznie decyduje się coraz większa grupa osób. Ale czy rzeczywiście cukier to tylko „puste kalorie”? Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2017 roku przeciętne spożycie cukru przez mieszkańców Polski wynosiło 44,5 kg na jednego mieszkańca! Odnotowano również najwyższą liczbę zgonów w ciągu roku na skutek cukrzycy – w 2017 roku wartość sięgnęła prawie 9000 osób. Od 2015 roku stale notowany jest wzrost tych wartości [1]. Czy rzeczywiście jest się czego bać? Czym jest sacharoza i jaki jest jej wpływ na zdrowie? Sacharoza to związek pozyskiwany głównie z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej. Z niej w prawie 100% składa się cukier znajdujący się w cukrze stołowym. Cukier jest produktem wysokoenergetycznym – dostarcza aż 405 kcal na 100g produktu, jednocześnie nie dostarczając żadnych składników odżywczych [2]. Sacharoza, wraz z maltozą i laktozą, należy do disacharydów. Wyróżniamy również grupę monosacharydów, do których przynależą glukoza oraz fruktoza. Natomiast skrobia i celuloza stanowią grupę polisacharydów. Cukry możemy podzielić również ze względu na ich pochodzenie. Naturalnie występujące w żywności cukry takie jak sacharoza, fruktoza i laktoza możemy znaleźć w owocach, warzywach czy produktach mlecznych. Znane są także cukry dodane, które dodawane są do produktów spożywczych w procesie ich produkcji. Tym mianem określa się cukier stołowy biały i brązowy, ale również syrop kukurydziany, syrop klonowy oraz syrop fruktozowy, melasę cukrową, dekstrozę krystaliczną i miód. Głównym ich źródłem są napoje gazowane i energetyzujące, napoje owocowe, płatki śniadaniowe, słodycze i nierzadko również nabiał z dodatkiem owocowego wsadu. Warto uzmysłowić sobie, że jedna puszka napoju słodzonego w objętości 330 ml może zawierać nawet 15-40 g cukru dodanego, co przekłada się na 3 do 8 łyżeczek [3]. Złudnie może wydawać się nam, że spożywamy coraz mniej cukru. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2017 roku spożycie cukru stołowego względem 2008 roku zmniejszyło się o 5,7 kg rocznie na jednego mieszkańca Polski. Warto jednak wziąć pod uwagę, że w tym czasie zanotowano wzrost spożycia innych postaci cukru niż cukier kryształ, rafinowany, puder czy w kostkach o 11,8 kg na jednego mieszkańca. Bilans tego równania jest dość zaskakujący – spożycie cukru tak naprawdę wzrosło o ponad 6kg! Oznacza to, że spożywamy więcej słodkich przekąsek, napojów słodzonych i gotowych potraw zawierających cukier [4]. Jakie są tego konsekwencje zdrowotne? WHO (World Health Organization) rekomenduje spożycie cukrów na poziomie maksymalnie 10% kilokalorii przypadających na dzienne zapotrzebowanie z docelową ich redukcją do 5% [5]. Ta sama organizacja szacując globalne dane podała, że w 2016 roku ponad 1,9 miliarda osób w wieku 18 lat i starszych miało nadwagę, a wśród nich 650 milionów dorosłych było otyłych. Szacuję się również, że tendencja w kolejnych latach będzie wzrostowa, a wszystko za sprawą zwiększonego spożycia wysokokalorycznej żywności bogatej w cukier i tłuszcz oraz rozpowszechnionego na szeroką skalę siedzącego trybu życia, braku aktywności fizycznej oraz wzrostu urbanizacji. © ocusfocus / 123RF Nadwaga i otyłość Nadwaga i otyłość są mocno skorelowane z wzrostem ryzyka zachorowania na choroby układu krążenia, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego oraz niektóre nowotwory [6]. Dzieje się to za sprawą występowania przewlekłego stanu zapalnego w komórkach tłuszczowych, będącego skutkiem nadmiernej podaży składników odżywczych. Komórki tłuszczowe, czyli adipocyty, wydzielają cytokiny prozapalne, czynniki wzrostu i hormony, a dodatkowo magazynują energię w postaci trójglicerydów. Otyłość prowadzi również do wzrostu stresu oksydacyjnego, co w konsekwencji również powoduje wzrost cytokin prozapalnych [7]. Istotną kwestią jest również to, że otyłość występująca w wieku dziecięcym powoduje wzrost ryzyka przedwczesnej śmierci. Otyłe dzieci zmagają się również z trudnościami w oddychaniu, nadciśnieniem tętniczym, insulinoopornością i skutkami psychologicznymi [8]. Próchnica Dodatkowo wiele uwagi poświęca się wpływowi cukrów na rozwój próchnicy. Produkty wysoko węglowodanowe obniżają pH płytki nazębnej, co zapoczątkowuje proces rozpuszczania szkliwa. Fermentujące cukry proste są najlepszą pożywką dla bakterii bytujących w jamie ustnej, których rozwój prowadzi do próchnicy. Słodzone napoje typu cola, ze względu na zawartość kwasów, posiadają właściwości erozyjne. To może z kolei prowadzić do nadżerek szkliwa, co stanowi jednocześnie korzystne warunki do rozwoju próchnicy [9]. Jak zmniejszyć to ryzyko? Przede wszystkim, oprócz ograniczenia dodawania cukru do napojów i potraw przyrządzanych w domu, należy ograniczyć spożywanie napojów słodzonych oraz wysokoprzetworzonej żywności z dodatkiem cukrów. Wykazano, że wypicie jednego napoju słodzonego w ciągu doby ma związek z wzrostem ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 o 15% [10]. Zamienniki cukru Na rynku spożywczym zauważalne jest znaczne zwiększenie się dostępności zamienników cukru, które charakteryzują się niską lub zerową wartością energetyczną i porównywalnie słodkim smakiem. Takie produkty cieszą się coraz większą popularnością [11], ale jaki jest ich wpływ na nasze zdrowie? Fruktoza – z czego wynika jej negatywny wpływ na zdrowie? Fruktoza należy do cukrów prostych występujących głównie w owocach, ale również w miodzie. Swoją budową przypomina glukozę, jednak w organizmie człowieka wchłania się wolniej niż glukoza, przez co jej indeks glikemiczny jest znacznie niższy od glukozy – IG fruktozy wynosi 22, a IG glukozy 100. Fruktoza charakteryzuje się smakiem słodszym od sacharozy i glukozy. Jednak jej kaloryczność jest zbliżona do sacharozy – 100 g fruktozy to 400 kcal [12]. W badaniu przeprowadzonym na szczurach wykazano, że wysoka podaż fruktozy spowodowała znaczny wzrost masy ich wątroby. Związane jest to z faktem, iż wątroba jest jedynym organem zdolnym do absorbcji i metabolizowania fruktozy w znacznym stopniu. Szlak jej metabolizmu kończy się wzmożoną lipogenezą wątrobową, co wiąże się ze wzrostem VLDL (Very Low Density Lipoprotein) i trójglicerydów w surowicy krwi. Skutkiem tego jest zwiększone ryzyko występowania hipertriglicerydemii, niealkoholowego stłuszczenia wątroby i zwiększenia oporności tkanek na insulinę [13]. Wykazano również, że zwiększona konsumpcja fruktozy ma związek ze wzrostem występowania nadciśnienia tętniczego i hiperurykemii. Przyczyną takiego stanu jest występowanie we fruktozie związków o silnych właściwościach redukujących, przez co zauważalna jest wzmożona glikacja białek, a związki te uczestniczą w patogenezie chorób układu krążenia, a także zaburzeń metabolicznych [14,15]. © Oleksandr Prokopenko / 123RF Syropy wysokofruktozowe i ich oddziaływanie na zdrowie Znane są pod nazwą syropu fruktozowego, glukozowo-fruktozowego i kukurydzianego. Taki rodzaj zamiennika cukru znajdziemy przede wszystkim w wysokoprzetworzonych produktach spożywczych takich jak napoje gazowane i owocowe, płatki śniadaniowe, puszkowane owoce, dżemy, lody, produkty mleczne, a także w wyrobach piekarniczo-cukierniczych i w większości słodyczy [16]. Zwiększone spożycie syropów wysokofruktozowych sprzyja występowaniu dyslipidemii i chorób układu sercowo-naczyniowego, jednak nie ma wystarczającej liczby dowodów wskazujących, że wysokie ich spożycie koreluje ze wzrostem ryzyka rozwoju otyłości. Nie stwierdza się również znaczących różnic pomiędzy odpowiedzią metaboliczną jak i hormonalną wywołaną przez syropy wysokofruktozowe w porównaniu z sacharozą. Aczkolwiek należy zwrócić uwagę na fakt, iż w związku z wysoką zawartością fruktozy, spożycie syropów może być przyczyną nasilonego stresu oksydacyjnego oraz może odgrywać rolę w patogenezie niealkoholowego stłuszczenia wątroby i hiperurykemii [17]. Stewia – z czego się ją pozyskuje i jak wpływa na nasze zdrowie? Stewia coraz bardziej zyskuje na popularności ze względu na swoją bezkaloryczną i prozdrowotną charakterystykę. Z czego powstaje stewia? Stevia rebaudiana Bertoni to krzew z rodziny astowatych pierwotnie pochodzący z Paragwaju i Brazylii, obecnie uprawiany powszechnie w wielu regionach świata, szczególnie w Azji. Intensywnie słodki smak stewii zawdzięcza się ekstraktowi pozyskiwanemu z 9 różnych glikozydów stewiolowych [18]. Glikozydy stewiolowe nie są trawione w przewodzie pokarmowym ale rozkładają się tam do stewiolu przy udziale bakterii zasiedlających jelito grube. Z tego względu we wcześniejszych odcinkach przewodu pokarmowego nie uwalniana jest glukoza – jest ona pożywką dla bakterii jelita grubego, dlatego właśnie stewia nie wnosi żadnej wartości energetycznej dla organizmu człowieka. Aktualnie uważa się, że glikozydy stewiolowe nie wykazują działania toksycznego ani rakotwórczego, w związku z tym ich stosowanie jest całkowicie bezpieczne [19,20]. Potwierdzone jest, że glikozydy stewiolowe, oprócz właściwości słodzących, posiadają również właściwości terapeutyczne. Spożywanie stewii nie wywołuje zmian ciśnienia tętniczego krwi u osób z prawidłowymi jego wartościami, natomiast u osób mających podwyższone ciśnienie krwi zauważalny może być efekt hipotensyjny, co tłumaczone jest poprzez rezultat relaksacji mięśniówki naczyń tętnic oraz jednoczesne zwiększenie diurezy [21]. Oprócz tego, wykazano również, że spożywanie stewii nie ma negatywnego wpływu na poziom glukozy we krwi. Przeciwnie, glikozydy stewiolowe mają właściwości zwiększające sekrecję insuliny, poprawiają insulinowrażliwość tkanek i tolerancję glukozy. Należy dodać, że efekt ten jest zauważalny u osób z podwyższoną glikemią, natomiast osoby z normoglikemią nie muszą martwić się efektem hipoglikemizującym. Stewia wykazuje również skłonność do hamowania agregacji organizmów biorących udział w procesie powstawania próchnicy, a dodatkowo ma działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne, a więc dobrze sprawdza się w profilaktyce próchnicy [22]. Stewia znajduje zastosowanie w diecie osób chorych na fenyloketonurię, ponieważ nie zawiera fenyloalaniny. To nie wszystkie zalety spożywania glikozydów stewiolowych – wykazano również, że działa ona przeciwbiegunkowo, diuretycznie oraz przeciwnowotworowo. Przeciwbiegunkowy efekt związany jest z działaniem przeciwzapalnym na komórki okrężnicy w przypadku chorób zapalnych jelit, który powoduje zahamowanie skurczy mięśni gładkich jelita cienkiego. Działanie przeciwnowotworowe zapewnia sklareol – substancja zawarta w ekstrakcie z liści stewii mająca właściwości cytotoksyczne. Dodatkowo, zawarte w stewii polifenole hamują proces inicjacji i promocji komórek nowotworowych [23, 24]. Ksylitol – cukier brzozowy Słodziki półsyntetyczne, nazywane również polialkoholami, stanowią powszechny zamiennik cukru i jednocześnie dodatek do żywności [25]. Do tej grupy zaliczają się: ksylitol, erytrytol, mannitol, maltitol, laktitol oraz izomalt. Ksylitol, inaczej cukier brzozowy, jest substancją występującą naturalnie w owocach i warzywach – znajdziemy go w śliwkach, truskawkach, kalafiorze, malinach oraz grzybach [26]. Jak wskazuje nazwa, początkowo był pozyskiwany z brzozy. Aktualnie ksylitol pozyskiwać można również z buku, owsa czy kukurydzy. Jest on najsłodszym polialkoholem [27]. Ksylitol znany jest z właściwości przeciwpróchniczych, jednak to nie jedyna jego zaleta. Ma on działanie immunomodelujące, a więc korzystnie wpływa na odporność organizmu. W największym stopniu wchłania się w jelicie grubym, gdzie stanowi substrat do fermentacji dla mikroflory jelitowej. Ten proces prowadzi do powstania prozdrowotnego maślanu. To przyczynia się również do łagodzenia zaparć, jednak ten czynnik stanowi również wadę, ponieważ niska strawność ksylitolu może powodować objawy złego wchłaniania takie jak wzdęcia, ból brzucha i biegunki. Jest to jednak jedyny niepożądany efekt spożywania ksylitolu, a więc został on uznany za całkowicie bezpieczny [28, 29]. © morisfoto / 123RF Erytrytol Kolejny dość powszechny zamiennik cukry, erytrytol, również naturalnie występuje w owocach i fermentowanej żywności. Jego stosowanie jest całkowicie bezpieczne dla zdrowia. Podobnie do ksylitolu, również pomaga zachować zdrowie jamy ustnej. Dodatkowo, jako jedyny z polialkoholi jest prawie całkowicie wchłaniany w jelicie cienkim, a więc nie podlega ustrojowemu metabolizowaniu i nie powoduje dolegliwości trawiennych. Potwierdzono również pozytywny wpływ spożywania erytrytolu na śródbłonek tętnic, których dysfunkcja przyczynia się do patogenezy chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy [30]. Słodziki syntetyczne Są to intensywnie słodzące substancje ukryte pod nazwą aspartam, sukraloza, acesulfam-K, cyklaminian czy sacharynian. Dostarczają tylko 1 kcal na 100 ml produktu, a więc są niskokalorycznym zamiennikiem cukru [31]. Jednak ich spożywanie przez pewien czas było dość kontrowersyjne – szczególnie aspartam nie cieszy się dobrą opinią. Czy słusznie? Badania naukowe wykonane na szczurach wykazały, że spożycie aspartamu powoduje wzrost koncentracji wapnia w mózgu, sercu, płucach, śledzionie, nadnerczach i krwi, przy jednoczesnym zmniejszeniu jego koncentracji w nerkach i żołądku. W innych badaniach wykryto, że spożywanie aspartamu może wiązać się z zatruciem metanolem, który powstaje podczas jego hydrolizy i to może powodować bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia [32,33]. Co więcej, w kolejnych badaniach badacze wykazali, że szczury karmione dawką aspartamu będącą odpowiednikiem ludzkiej dawki, wykazywały wzrost zachorowania na białaczkę i chłoniaka. Ten wpływ tłumaczony był również obecnością metanolu, który w trakcie metabolizmu aspartamu przekształca się do rakotwórczego formaldehydu [34]. Jednak podczas rozważań na temat bezpieczeństwa stosowania aspartamu powołana została komisja EFSA (European Food Safety Authority), która nie potwierdziła niekorzystnego wpływu aspartamu na zdrowie. Należy pamiętać jednak, że aspartam zawiera fenyloalaninę, więc nie może być stosowany przez osoby chorujące na fenyloketonurię [35,36]. Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością (PTB) i Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) w swoim raporcie na temat stosowania niskokalorycznych substancji słodzących odnoszą się do doniesień traktujących o rzekomym zwiększonym ryzyku zachorowania na niektóre nowotwory u zwierząt doświadczalnych i głoszą, iż te tezy nie zostały potwierdzone w badaniach na ludziach. W związku z tym obie organizacje potwierdzają bezpieczeństwo ich stosowania w produktach żywnościowych i rekomendują ich spożywanie u osób zmagających się z nadwagą i otyłością, a szczególnie kiedy współwystępują zaburzenia gospodarki węglowodanowej. Organizacje zaznaczają jednak, że zmiana cukru na substancje słodzące nie jest jedynym koniecznym elementem zmiany stylu życia [37]. Słodziki dostępne na rynku żywnościowym przybierają rozmaitą formę – spotkać można słodziki w formie pastylek, proszków, płynów czy ekstraktów. Różnorodność ta pozwala na dostosowanie ich formy do naszych potrzeb. Kupując słodzik w pastylkach możemy dodać go do herbaty lub kawy, proszkiem lub płynem możemy z powodzeniem zastąpić cukier we wszelkich słodkich daniach typu placki, naleśniki czy ciasta. Słodziki świetnie sprawdzą się również do różnego typu owsianek i jaglanek. W zastosowaniu słodzików w kuchni ogranicza nas tylko nasza wyobraźnia. Podsumowanie Jeśli mamy na celu ograniczenie spożycia cukru, to zastąpienie go substancjami słodzącymi jest jak najbardziej poprawną praktyką. Dzięki temu kaloryczność spożywanych posiłków będzie niższa, jednocześnie zmniejszymy w ten sposób możliwość wystąpienia dodatniego bilansu energetycznego. Ponadto, wprowadzając do naszej diety słodzik w postaci ksylitolu lub erytrytolu dodajemy do naszego jadłospisu właściwości prozdrowotne. Słodziki występują w wielu formach i przyjmują różną postać, także każdy jest w stanie znaleźć coś odpowiedniego dla siebie. Bibliografia: [1] [2] Kunachowicz, H., Madolna, I., Iwanow, K. (2006). Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL. [3] Kłosiewicz-Latoszek, L., Cybulska, B., (2011). Cukier a ryzyko otyłości, cukrzycy i chorób sercowo‑naczyniowych. Probl Hig Epidemiol, 92(2), 181-186. [4] Departament Analiz i Strategii NFZ (2019). Cukier, otyłość – konsekwencje Przegląd literatury, szacunki dla Polski. [5] [6] Salaün, H., Thariat, J., Vignot, M., Merrouche, Y., Vignot, S., (2016). Obésité et cancer. Bull Cancer, 3-10. [7] Kolb, R., Fayyaz, S., Zhang, W. (2016). Obesity and cancer: inflammation bridges the two. Current Opinion in Pharmacology, 29, 77–89. [8] [9] Olczak-Kowalczyk, D., Jackowska, T., Czerwionka-Szaflarska, M. (2015). Stanowisko polskich ekspertów dotyczące zasad żywienia dzieci i młodzieży w aspekcie zapobiegania chorobie próchnicowej. Nowa Stomatol., 20(2) 81-91. [10] Malik, Hu, (2012). Sweeteners and risk of obesity and type 2 diabetes: The role of sygar-sweetened beverages. Curr Diab Rep, 12 (2),195-203. [11] Świąder, K., Waszkiewicz-Robak, B., Świderski, F. (2011). Substancje intensywnie słodzące – korzyści i zagrożenia. Probl Hig i Epidemiol, 92, 392-396. [12] Ciok, J., Tacikowski, T., Wyrobek, I. (2004). Fruktoza jako czynnik ryzyka przewlekłych chorób metabolicznych. Żyw Człow Metabol, 1, 88-95. [13] Armutcu, F., Kanter M., Gϋrel A., Unalacak M. (2007). Excessive dietary fructose is responsible for lipid peroxidation and steatosis in the rat liver tissues. J. Med. Sci., 27, 164-169. [14] Nguyen, S. (2009). Sugar – sweetened beverages, serum uric acid, and blood pressure in adolescents. J. Pediatr., 154, 807-813. [15] Gaby, A., (2005) Adverse effects of dietary fructose. Altern. Med. Rev., 10, 294-306. [16] Bocarsly, M., Powell, E., Avena, N., Hoebel, B. (2010). High fructose syrup causes characteristic of obesity in rats: Increased body weight, body fat and triglyceride levels. Pharmacol Biochem Behav, 97, 101-106. [17] Melanson, Zukley, L., Lowndes, J. (2007). Effects of high-fructose corn syrup and sucrose consumption on circulating glucose, insulin, leptin, and ghrelin and on appetite in normal-weight women. Nutrition, 23 (2), 103-112. [18] Ashok, Singh, S., Dhyani, D., Ahuja, (2011). A review on the improvement of stevia [Stevia rebaudiana (Bertoni)]. Can. J. Plant Sci., 91, 1-27. [19] Kroyer, G. (2010). Stevioside and Stevia-sweetener in food: application, stability and interaction with food ingredients. J. Verbr. Lebensm., 5(2), 225-229. [20] Koyama, E., Kitazawa, K., Ohori, Y., Izawa, O., Kakegawa, K., Fujino, A., Ui, M. (200). In vitro metabolism of the glycosidic sweeteners, stevia mixture and enzymatically modifi ed stevia in human intestinal mikroflora. Food Chem. Toxicol., 41, 359-374. [21] Ming-Hsiung, H., Chan, P., Yuh-Mou, S., Ju-Chi, L., ToongHua, L., TsueiYuen, H., Tomlinson, B. (2003). Efficacy and tolerability of oral stevioside in patients with mild essential hypertension: a two-year, randomized, placebo-controlled study. Clin. Therap., 25(11), 2797- 2808. [22] Gregersen, S., Jeppesen, Holst, Hermansen, K. (2004). Antihyperglycemic effects of stevioside in type 2 diabetic subjects. Metabol., 53(1), 73-76. [23] Brahmachari, G., Mandal, Roy, R., Mondal, S., Brahmachari, (2011). Stevisoide and related compounds molecules of pharmaceutical promise: A critical review. Arch. Pharm. Chem. Life Sci., 1, 5-19. [24] Takasaki, M., Konoshima, T., Kozuka, M., Tokuda, H., Takayasu, J., Nishino, H., Miyakoshi, M., Mizutani K. (2009). Cancer preventive agents. Part 8: Chemopreventive effects of stevioside and related compounds. Bioorg. Med. Chem., 17, 600-605. [25] Jeznach-Steinhagen, A., Kurzawa, J., Czerwonogrodzka-Senczyna, A. (2013). Zastosowanie niskokalorycznych substancji słodzących. Pol Merk Lek, 34, 286-288. [26] Ur-Rehman, S., Mushtag, Z., Zahoor, T., Jamil, A., Martuza (2015). Xylitol: A review on bioproduction, application, health benefits, and related safety issues. Crit. Rev. Food Sci. Nutr. 55, 1515-1528. [27] Bond, M., Dunning, N. (2006). Xylitol. In Sweeteners and Sugar Alternatives in Food Technology. Blackwell Publishing Oxford, UK, 295–324. [28] Janakira., C., Joseph, J. (2017). Xylitol in preventing dental caries: A systematic review and meta-analyses. J. Nat. Sci. Biol. Med., 8, 16-21. [29] Salli, K., Lehtinen, Tiihonen, K., Ouwehand, (2019). Xylitol’s Health Benefits beyond Dental Health. A Comprehensive. Review Nutrients 10, 10-11. [30] P de Cook (2018). Erythritol Functional Roles in Oral-Systemic Health. Adv Dent Res, 29(1), 104–109. [31] Kovatsi, L., Tsouggas, M. (2005). The effect of oral aspartame administration on the excentretion and the distribution of calcium in rat tissues. J Elementol, 10, 911-917. [32] Bocarsly, M., Powell, E., Avena, N., Hoebel, B. (2010). High fructose syrup causes characteristic of obesity in rats: Increased body weight, body fat and triglyceride levels. Pharmacol Biochem Behav, 101-106. [33] Soffritti, M., Belpoggi, F., Esposti, D., Lambertini, L. (2005). Aspartame includes lymphomas and leukaemias in rats. Eur J Oncol, 10, 107-116. [34] Jeznach-Steinhagen, A., Kurzawa, J., Czerwonogrodzka-Senczyna, A. (2013). Zastosowanie niskokalorycznych substancji słodzących. Pol Merk Lek, 34, 286-288. [35] Codruta, P., Mathe, J. (2004). Methanol poisioning risk of aspartanic containing cooling drinks consumers. The Journal Of Preventive Medicine, 12, 75-79. [36] Stanowisko Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością i Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego w sprawie stosowania niskokalorycznych substancji słodzących (2013). Praktyka Lekarska. Zeszyty specjalistyczne, 6 (83). W dzisiejszym artykule z cyklu Okiem dietetyka omówię jak mądrze, zdrowo i bezboleśnie zastąpić mięso w diecie. Dowiesz się, jakie składniki odżywcze znajdują się w mięsie i rybach oraz gdzie znaleźć ich zamienniki. W poprzednim artykule omówiliśmy znaczenie wapnia w na dowóz/telefon w Trójmieście - duży wybór lokali Czy wyobrażasz sobie całkowitą rezygnację z mięsa? tak, już ją wprowadziłem(am) w życie tak, ale wciąż oswajam się z taką myślą, planuję to w przyszłości ograniczę, ale nie zrezygnuję całkowicie z mięsa tylko wtedy, gdy zaleci mi to lekarz i od tego będzie zależeć moje zdrowie nie, nie ma mowy, jem mięso, bo uważam, że jest zdrowe i mi służy nigdy, za bardzo kocham smak mięsa Nadmiar mięsa, zwłaszcza czerwonego i przetworzonego, nie wpływa pozytywnie na nasze zdrowie. Mamy na to mnóstwo dowodów naukowych. Światowe autorytety z zakresu zasad prawidłowego odżywiania zalecają, aby zminimalizować jedzenie wędlin i mięsa czerwonego na rzecz ryb, niewielkiej ilości drobiu oraz nasion roślin strączkowych. Nasz jadłospis powinien opierać się na produktach roślinnych, czyli warzywach, owocach, pełnych ziarnach, orzechach i wspomnianych wyżej strączkach. Produkty odzwierzęce powinny stanowić dodatek do tej podstawy. Są jednak osoby, które aspirują do tego, aby mięso całkowicie wykluczyć ze swojego jadłospisu i poczyniły w tym kierunku pewne i ryby to przede wszystkim dobre źródło pełnowartościowego białka. Białko stanowi jeden z trzech makroskładników diety i pełni funkcję budulcową, regeneracyjną i regulującą. Białko znajdziemy rzecz jasna także w innych produktach spożywczych, np. chudym nabiale (twarogu, serku wiejskim, mozzarelli, jogurcie, kefirze itp.), jajach, nasionach roślin strączkowych i ich przetworach (tofu, tempehu, kotletach sojowych, napoju sojowym itp.), w mniejszej ilości w zbożach i pseudozbożach oraz orzechach, nasionach i mnóstwo produktów spożywczych, które dostarczają pełnowartościowego białka. W diecie wegetariańskiej nie ma z tym najmniejszego problemu. W diecie wegańskiej po prostu trzeba postawić na dużą różnorodność. Nawet jeśli białko danego produktu nie jest pełnowartościowe, wystarczy połączyć ten produkt z innym, aby uzyskać tzw. białko komplementarne. Połączenie strączków z produktami zbożowymi to dobry sposób na to, aby posiłek zawierał cały komplet aminokwasów. Takie połączenia są bardzo naturalne i intuicyjne, np. kasza gryczana z kotletem z soczewicy, hummus z żytnim chlebem, wrap pszenny z czerwoną fasolą. Nie ma konieczności jedzenia mięsa, aby dostarczyć do organizmu odpowiednią ilość białka. Jest to możliwe zarówno na diecie ograniczającej jedzenie mięsa, na diecie wegetariańskiej oraz wegańskiej. Wszystko zależy od tego, jak skomponujemy jadłospis. Nie zamieniajmy zatem mięsa na burgery na kotlet z kaszy jaglanej, kalafiora i batatu. Lepiej wybrać jako zamiennik kotlet z soczewicy, grzybów i pestek słonecznika. Szukajmy roślinnych produktów, które obfitują w protein, mięso dostarcza nam także pewnej ilości tłuszczu. Ilość tego tłuszczu nie jest jednakowa, np. w piersi kurczaka bez skóry, tłuszcz praktycznie nie występuje, ale w karkówce i boczku tego tłuszczu jest zdecydowanie więcej. Niestety są to tłuszcze w dużej mierze nasycone, czyli takie, których nie powinno być w naszej diecie zbyt dużo. Tłuszcze zawarte w mięsie lepiej zastąpić orzechami, nasionami, pestkami, awokado, dobrej jakości olejami i oliwą z oliwek. Jeśli chodzi o ryby, to obecny w nich tłuszcz wpływa na nasze zdrowie pozytywnie. W rybach (zwłaszcza morskich) znajdują się spore ilości cennych dla naszego zdrowia kwasów tłuszczowych omega-3, które wpływają między innymi na naszą odporność. Tłuszcze z rodziny omega-3 znajdziemy także w oleju lnianym, siemieniu, nasionach chia, orzechach włoskich, algach oraz nasionach i oleju z konopi. Jeśli nie lubimy tych produktów lub nie używamy ich z jakiegoś innego powodu, wskazana jest suplementacja olejem z alg, który zawiera kwasy tłuszczowa EPA i DHA, czyli aktywną formę trójmiejskie blogi kulinarne Składniki mineralne i witaminyW mięsie znajduje się także dobrze przyswajalne żelazo hemowe. Wiele osób, które ogranicza mięso lub zrezygnowało z niego całkowicie, boi się, że w diecie wegetariańskiej i wegańskiej tego żelaza będzie zbyt mało. Wbrew pozorom żelaza w produktach roślinnych jest naprawdę sporo, trzeba tylko nauczyć się jak komponować posiłek, aby to żelazo było związku z tym, że żelazo roślinne występuje w praktycznie tych samych produktach co białko, nie powinno być problemem dostarczenie jego odpowiedniej ilości w posiłkach roślinnych. Jeśli jemy jajka, to tym bardziej problem znika. Jeśli jednak obawiamy się niskiej przyswajalności, wystarczy dodać do każdego posiłku źródło naturalnej witaminy C. To może być natka pietruszki, świeża papryka, sok z cytrusów, truskawki, kiszona kapusta, brokuły, kiwi lub czarna porzeczka. Dodatek kwasu askorbinowego sprawia, że żelazo zmienia stopień utlenienia i staje się lepiej przyswajalne. W diecie pozbawionej mięsa warto zadbać także o inne źródła cynku i tych składników było w diecie bezmięsnej wystarczająco dużo, należy zadbać o wysokie spożycie orzechów, nasion i pestek. Selen w większych ilościach znajdziemy w orzechach brazylijskich. Dobrym źródłem cynku są też pełne ziarna, grzyby i strączki. Ryby z kolei dostarczają sporej ilości jodu. W produktach roślinnych możemy go znaleźć w soli jodowanej, niektórych wodach mineralnych, orzechach i niektórych warzywach. W diecie wegetariańskiej dobrym źródłem jodu są także sery i inne produkty z mleka oraz żółtka jaj. Mięso stanowi także cenne źródło witaminy B12. Witamina ta naturalnie występuje wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jeśli jesteśmy na diecie wegetariańskiej, możemy czerpać ją z nabiału oraz jaj. Cennym źródłem tej witaminy są także produkty fortyfikowane, np. napoje roślinne. W diecie wegańskiej zachodzi konieczność widać, w mięsie nie ma żadnej substancji odżywczej, której nie dałoby się zastąpić innym produktem spożywczym. Prawidłowo skomponowana dieta wegetariańska jest w stanie dostarczyć odpowiedniej ilości makro i mikroelementów na każdym etapie życia człowieka. Zarówno na diecie zawierającej mięso, jak i na dobrze skomponowanej diecie wegetariańskiej jedynym suplementem diety, który jest obowiązkowy, jest witamina D zażywana od września do maja. Kiedy decydujemy się na dietę wegańską, powinniśmy wesprzeć się suplementacją witaminą B12. Musimy jednak mieć z tyłu głowy świadomość tego, że coś, co wygląda jak kotlet, ale jest zrobione z kalafiora albo batatu, to nie jest dobry zamiennik mięsa, ponieważ nie ma ani białka, ani żelaza, ani cynku. Szukajmy zamienników mięsa, które są do niego podobne nie tylko pod względem smaku, wyglądu i tekstury, ale przede wszystkim wartości odżywczych. Wówczas dieta bezmięsna będzie odżywcza, sycąca i pełnowartościowa.

czym zastąpić truskawki w diecie